Od znajomego internauty, który pragnie pozostać anonimowy (inicjały PK), otrzymałem komentarz na kanwie wzmianki o MSI Wind, z prawem opublikowania całości lub fragmentów. Jako że netbooki są teraz na fali, ten ważny tekst publikuję w całości, jako przyczynek do dyskusji i informację dla potencjalnych nabywców. Oczywiście zawarte tu opinie w całości pochodzą od mojego korespondenta - sam Asus EEE PC nie znam, zatem powstrzymuję się od jakichkolwiek komentarzy.

Byłem przez miesiąc posiadaczem netbooka EEE PC 900 20G z Linuksem, obecnie zaś - od ponad tygodnia - używam MSI Wind U100. Uprzedzając fakty - przesiadłem się na MSI z wielką ulgą po ciężkich doświadczeniach z EEE.

Wymienię poniżej główne wady EEE, zwłaszcza w odniesieniu do MSI:

1. Słaba wydajność, nawet pod "firmowym" Linuksem. Dawało się to zauważyć szczególnie pod Firefoksem, który często "zastygał" podczas klikania / przewijania stron. Taktowania procesora podczas pracy na baterii spada z 900 MHZ do 450 MHz, co ww. efekt jeszcze bardziej potęguje.
2. Ekran jest niekontrastowy, nawet przy ustawieniu maksymalnego podświetlenia. W porównaniu do MSI z jego podświetlaniem w technologii LED to niebo a ziemia. Widoczność ekranu EEE jest problematyczna nawet w niezbyt intensywnym oświetleniu zewnętrznym, gdzie MSI radzi sobie świetnie.
3. Mały i słaby ekran - wbrew pozorom różnica 1,1" cala na korzyść MSI jest zasadnicza. Tekstów na typowych stronach internetowych (np. dziennik.pl / tvn24.pl) nie sposób czytać na EEE bez powiększania czcionki w Firefoksie. W MSI nie ma takiej potrzeby. Dodatkowo, czcionki w standardowym Linuksie / Xandrosie są o wiele gorszej jakości niż w Windows - antyaliasing wygląda tam wręcz chałupniczo, co dodatkowo utrudnia czytanie.
4. Mała i tandetna klawiatura - klawisze są zbyt małe, zatem pisanie na EEE musi odbywać się uważnie z patrzeniem na palce, nie na ekran. W każdym razie pisanie bez ciągłych błędów absorbuje na tyle, że trzeba się skupić na trafianiu w klawisze, a nie na pisanej treści. Klawiatura w MSI jest przy tym zdecydowanie wygodniejsza, zbliżona do normalnej klawiatury laptopa. Smaczku dodaje fakt, że spacja reagowała na klawiaturze EEE chimerycznie - konieczne było zdecydowane naciskanie pośrodku lub z prawej strony. Problem jest znany i opisywany na forum eeeuser.com, gdzie użytkownicy radzą sobie różnymi podkładkami pod ten klawisz.
5. Twardy dysk - w EEE zastosowano pamięć flashową typu SSD, co jest kompletna pomyłką, jako że wykazuje on dużo gorsze parametry niż tradycyjny twardy dysk, zwłaszcza jeżeli chodzi o prędkość zapisu. I tutaj producent dał upust swojej ułańskiej fantazji, oferując pamięć w postaci dwóch fizycznych dysków, jednego o pojemności 4 GB. drugiego o pojemności 16 GB (przed sformatowaniem, wielkość różna w zależności od modelu). W efekcie system i aplikacje mogą praktycznie rezydować wyłącznie na pierwszym dysku. W przypadku Linuksa zostaje na nim ok. 1,5 GB wolnego, w przypadku Windows sprawa ma się dużo gorzej. Cóż bowiem z tego, że wersje instalacyjną można okroić (nLite), skoro zostaje plik wymiany. Jego wyłączenie lub zmniejszenie powodowało doświadczalnie problemy z systemem, wbrew różnym poradom na forach typu eeeuser.com. W efekcie na programy użytkownika zostaje na dysku "systemowym" niewiele miejsca, które w dodatku kurczy się, w miarę jak Windows "żyje", czyli m.in. instaluje aktualizacje itd. Ponadto, dyski dodatkowy jest bardzo wolny, jeżeli chodzi o zapis - kopiowanie pliku o objętości kilkuset megabajtów powoduje "zastygnięcie" systemu na długą chwilę, w skrajnym przypadku nawet zawieszenie się komputera.
6. Instalacja Windows - oferując komputer z Linuksem - producent dostarcza sterowniki do Windows XP, ale to tylko marketingowa iluzja, bowiem m. in. z przyczyn jw. EEE nie radzi sobie z Windows - zbyt mała moc obliczeniowa, zbyt słabe parametry dysku SSD, problem z zajętością dysku. Fora pełne sa porad, jak jednak zainstalować Windows z sukcesem, ale to zaiste kwadratura koła. Nieszczęścia nie koniec - kto zainstalował Windows i chciałby powrócić do Linuksa, może być skazany na długotrwałe zmagania z własnym cieniem. Otóż, reinstalacja Linuxa (poprzez płytę image recovery) powodować może czasami, że drugi dysk nie jest montowany w systemie. I na nic zdają się linuksowe czary w linii komend, aplikowane przez różnych guru. Konsultacja z wpisami na forum eeeuser.com pogłębia rozpacz - użytkownicy miewają podobny problem i zrozpaczeni oddają maszynę do serwisu (sic!), chociaż żadne uszkodzenie fizyczne nie nastąpiło. Wielogodzinne medytacje doprowadziły mnie dopiero do tego, aby zastosować menedżera partycji, wykasować wszystko na obu dyskach i dopiero rozpocząć instalację. Czy program instalacyjny Asusa nie mógłby tego łaskawie sam zrobić? Chyba że to celowy zabieg karania użytkownika Linuksa za próbę zbratania się z Windows i surowe traktowanie syna marnotrawnego, co to chce (musi) powrócić na linuksowe łono?
7. System operacyjny - Asus dostarcza EEE PC z preinstalowanym Linuksem, dystrybucja Xandros (odnoga Debiana), którego dodatkowo zmodyfikował. Efekt? Loteria (nie)szczęścia, jeżeli chodzi o instalację programów, a z kolei w repozytoriach domyślnych Xandrosa-Asusa, programów jak na lekarstwo. Najlepiej przyjąć, że EEE PC z Linux to "black box", będąc szczęśliwym z tym, co jest w standardowej ofercie programów. A że programów pod Linuxa jest w ogóle niezbyt wiele, przekonałem się właśnie przy okazji przygody z EEE - chciałem kupić legalny słownik polsko-angielski. Cóż, fora były pełne zachwytów nad słownikami jednojęzycznymi, odsyłały do słowników online, albo też proponowały nakładki na bazy słownikowe programów pod Windows. Zupełne kuriozum to niemożność zainstalowania Firefoksa w wersji 3.x bez konieczności ryzykownego dla stabilności systemu "drutowania". Okazuje się bowiem, że Asus nie dostarcza dla swojej dystrybucji Xandrosa aktualnej systemowej biblioteki graficznej GTK, wymaganej przez Firefoksa w wersji 3.x.
8. Brak wbudowanego interfejsu Bluetooth, niezbędnego do łącznia się z Internetem przez modem w telefonie komórkowym - przecież WiFi nie jest wszędzie, a to w końcu netbook. Próba z kilkoma "donglami" na interfejsie USB pokazała, że obsługa Bluetooth pod Linuksem to niestabilna, amatorska implementacja. Pomijam tutaj moje minimalne doświadczenie z Linuksem, ale problem poprawnej obsługi Bluetooth pod Linuksem zgłębiali moi koledzy z pracy, linuksowi profesjonaliści. Cóż, już samo skojarzenie (pairing) urządzeń to woltyżerka - w Linuksie zabrakło poprawnej obsługi PIN-u autoryzującego (zestaw narzędzi bluez-utils). Dopiero maksymalna "hakeryzacja" i "druciarstwo" dało na poły zadowalający efekt, ale do stabilności było mu daleko. A zmiana "dongla" lub telefonu uruchamiała diabli młyn kombinacji od nowa.

Podsumowując EEE PC 900 to zabawka dobra dla majsterkowiczów, albo szpanerski gadżet wyrosły na histerii marketingowej rodem z USA, podobnie jako iPhone z jego możliwościami odwrotnie proporcjonalnymi do pożądania. Jeżeli ktoś lubi nieustannie buszować po forach w poszukiwaniu rozwiązania coraz to nowego problemu, to EEE jest dla niego.