Redakcyjny kolega zwrócił mi uwagę na to, że granica między cywilizowanym światem a dzikimi polami ciągle przebiega na Odrze - akurat dyskutowaliśmy o Google Maps, które ciągle są wyraźnie dokładniejsze na zachód od nas. Nawet Czesi są traktowani przez twórców oprogramowania czy usług w Internecie lepiej niż my (częściej znajdziesz czeską wersję językową jakiegoś programu niż polską, choć jesteśmy cztery razy więksi), będąc wyraźnie bliższymi genetycznie kuzynami Zachodu niż Polacy.

Zniesienie kontroli granicznej ma oczywiście czysto praktyczne znaczenie, przede wszystkim dla transgranicznego biznesu i miejscowej ludności - dla innych to w większej mierze sprawa komfortu psychicznego. Choć nie jestem szczególnie aktywnym obieżyświatem, ogromnie się cieszę z wejścia do Schengen, tak jak na początku lat 90. cieszyłem się z tego, że mogę wreszcie trzymać swój paszport w domu, a nie znosić upokorzenia, odbierając w zgiętej pozycji dokument z komisariatu, a potem go w zębach przynosząc do depozytu.

Internet przyzwyczaił nas w dużej mierze do tego, że uważamy się za obywateli świata, bo wirtualna, bezgraniczna rzeczywistość dawała poczucie całkowitej swobody. Zresztą i tak nasza dotychczasowa nieobecność w Schengenlandii nie była w żaden sposób ograniczająca, jeśli nie liczyć drobnych uciążliwości granicznych. Ale właśnie to poczucie wspólnoty jest tak ogromnie ważne. Chciałbym, aby w jakiejś rozsądnej perspektywie dołączyła Ukraina, bo ten wielki kraj, ciągle bliski emocjonalnie, ze względu na wspólnotę historyczną, setkom tysięcy Polaków, jest po prostu atrakcyjny gospodarczo i turystycznie - rzadziej się jeszcze zauważa, jak wiele Ukrainek pracuje w Polsce, opiekując się starszymi ludźmi czy prowadząc domy, i ciesząc się przy tym opinią pracowitych i uczciwych.

Granice polityczne stopniowo zanikają, ale pozostają granice cywilizacyjne, które musimy stopniowo znosić, przede wszystkim wypracowując sobie pozycję rozwiniętego kraju, który będzie traktowany przez starą Europę jak integralna część wspólnoty cywilizacyjnej, a nie jak ciekawostka gdzieś na obrzeżach Europy. To znacznie dłuższy proces niż ten, który wynika z poczynań polityków. Turysta lub biznesmen z Francji czy Niemiec ocenia nas po dobrych drogach, infrastrukturze turystycznej, sprawnej (także językowo) policji, punktualności, słowności, rzetelności - tym wszystkim, co Zachód wypracowywał przez wiele pokoleń, a co my traktujemy nieraz zbyt lekko. To jeszcze trochę potrwa. No i trzeba intensywnie się przygotowywać do przyjęcia euro, bo rachunek korzyści i strat jest tutaj jednoznaczny i oczywisty, wbrew bredniom wygłaszanym przez różnych "prawdziwych Polaków".

No to teraz trzeba wsiąść w samochód i wybrać się na pyszne litewskie kartacze, bo my nie umiemy ich robić. W knedliczkach też bracia Czesi są mocniejsi.